Έξω Επικονδυλίτιδα Αγκώνα: Τι είναι και πώς αντιμετωπίζεται;

Η έξω επικονδυλίτιδα του αγκώνα, γνωστή και ως «tennis elbow», είναι μία από τις πιο συχνές αιτίες πόνου στην εξωτερική πλευρά του αγκώνα.

Παρότι η ονομασία της συνδέεται με το τένις, στην πραγματικότητα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε άνθρωπο πραγματοποιεί συχνά επαναλαμβανόμενες κινήσεις του καρπού και του χεριού. Εργασία στον υπολογιστή, χειρωνακτική εργασία, χρήση εργαλείων, άρση αντικειμένων ή αθλητικές δραστηριότητες μπορούν να επιβαρύνουν τους ιστούς της περιοχής.

Σήμερα, ο όρος που χρησιμοποιείται συχνά στη διεθνή βιβλιογραφία είναι τενοντοπάθεια των εκτεινόντων μυών του αγκώνα (Lateral Elbow Tendinopathy), καθώς δεν πρόκειται πάντα για μία κλασική φλεγμονώδη κατάσταση.

Τι είναι η έξω επικονδυλίτιδα;

Στην εξωτερική πλευρά του αγκώνα βρίσκεται ο έξω επικόνδυλος , ένα σημείο όπου καταφύονται τένοντες μυών που συμμετέχουν κυρίως στην έκταση του καρπού και των δακτύλων.

Όταν οι τένοντες αυτοί δέχονται επαναλαμβανόμενη ή υπερβολική επιβάρυνση, μπορεί να εμφανιστούν πόνος και δυσκολία στη λειτουργία του χεριού.

Η έξω επικονδυλίτιδα συνδέεται συχνά με:

• Επαναλαμβανόμενες κινήσεις του καρπού και του χεριού
• Συχνή χρήση εργαλείων
• Μεταφορά ή κράτημα βαριών αντικειμένων
• Αθλητικές δραστηριότητες με ρακέτα
• Επαναλαμβανόμενη εργασία στον υπολογιστή
• Απότομη αύξηση της σωματικής ή επαγγελματικής επιβάρυνσης

Η σύγχρονη προσέγγιση θεωρεί ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τον τένοντα. Παράγοντες όπως η μυϊκή λειτουργία, ο έλεγχος της κίνησης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ο τρόπος με τον οποίο το νευρικό σύστημα επεξεργάζεται τον πόνο μπορεί επίσης να επηρεάζουν τα συμπτώματα.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ο πόνος στην εξωτερική πλευρά του αγκώνα.

Ο πόνος μπορεί να εμφανίζεται ή να αυξάνεται όταν:

• Σφίγγουμε δυνατά ένα αντικείμενο
• Σηκώνουμε ένα ποτήρι ή μία τσάντα
• Ανοίγουμε ένα βάζο
• Χρησιμοποιούμε κατσαβίδι ή άλλα εργαλεία
• Κάνουμε χειραψία
• Πληκτρολογούμε ή χρησιμοποιούμε έντονα το ποντίκι
• Κάνουμε αθλητικές δραστηριότητες

Πολλοί ασθενείς αναφέρουν επίσης μειωμένη δύναμη στη λαβή του χεριού, γεγονός που μπορεί να δυσκολεύει σημαντικά την καθημερινότητά τους.

Είναι πραγματικά «φλεγμονή»;

Παλιότερα η κατάσταση περιγραφόταν κυρίως ως φλεγμονή του τένοντα.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου τα συμπτώματα επιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Για αυτόν τον λόγο ο όρος τενοντοπάθεια θεωρείται συχνά πιο κατάλληλος από τον όρο «τενοντίτιδα».

Αυτό έχει μεγάλη σημασία και για τη θεραπεία.

Η αντιμετώπιση δεν πρέπει να στοχεύει μόνο στο να «πέσει η φλεγμονή» ή να εξαφανιστεί προσωρινά ο πόνος. Ο στόχος είναι να βοηθήσουμε τον άνθρωπο να βελτιώσει σταδιακά την ικανότητα του χεριού και του τένοντα να δέχονται φορτίο και να επιστρέψει στις δραστηριότητές του.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση της έξω επικονδυλίτιδας γίνεται κυρίως μέσω μιας αναλυτικής κλινικής αξιολόγησης.

Ο φυσικοθεραπευτής ή ο γιατρός θα αξιολογήσει:

• Τη θέση και τη συμπεριφορά του πόνου
• Τις κινήσεις που προκαλούν τα συμπτώματα
• Τη δύναμη του χεριού και της λαβής
• Την κίνηση του αγκώνα και του καρπού
• Την ανοχή του τένοντα στην επιβάρυνση
• Τους παράγοντες της καθημερινότητας ή της εργασίας που επιβαρύνουν το πρόβλημα

Σε αρκετές περιπτώσεις δεν χρειάζεται απεικονιστικός έλεγχος.

Η σωστή αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ο πόνος στην εξωτερική πλευρά του αγκώνα μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να σχετίζεται και με άλλες καταστάσεις.

Πώς αντιμετωπίζεται η έξω επικονδυλίτιδα;

Η θεραπεία πρέπει να είναι εξατομικευμένη.

Δεν υπάρχει μία θεραπεία που να είναι ιδανική για όλους τους ανθρώπους και όλες τις περιπτώσεις. Η σύγχρονη επιστημονική βιβλιογραφία δείχνει ότι δεν υπάρχει κάποια «μαγική» παρέμβαση που να προσφέρει άμεσα και εντυπωσιακά αποτελέσματα σε όλους τους ασθενείς.

Η αποκατάσταση πρέπει να βασίζεται στην αξιολόγηση του κάθε ανθρώπου και στους στόχους του.

1. Διαχείριση της επιβάρυνσης

Το πρώτο σημαντικό βήμα είναι να εντοπίσουμε ποιες δραστηριότητες επιβαρύνουν τον αγκώνα.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πλήρη ξεκούραση.

Στόχος είναι να προσαρμόσουμε προσωρινά το φορτίο ώστε ο τένοντας να μην υπερφορτίζεται συνεχώς, χωρίς όμως να σταματήσει εντελώς η χρήση του χεριού.

Για παράδειγμα, μπορεί να χρειαστεί προσωρινά:

• Μείωση συγκεκριμένων επαναλαμβανόμενων κινήσεων
• Αλλαγή στον τρόπο εκτέλεσης μιας εργασίας
• Προσαρμογή της έντασης της άσκησης
• Σταδιακή επανένταξη στις δραστηριότητες

Η σωστή διαχείριση του φορτίου αποτελεί σημαντικό κομμάτι της αποκατάστασης.

2. Θεραπευτική άσκηση

Η θεραπευτική άσκηση αποτελεί βασικό μέρος ενός προγράμματος αποκατάστασης.

Στόχος είναι η σταδιακή βελτίωση της ικανότητας των μυών και των τενόντων να δέχονται φορτίο.

Το πρόγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει:

• Ασκήσεις για τους εκτείνοντες του καρπού
• Προοδευτική ενδυνάμωση
• Ασκήσεις για τη δύναμη της λαβής
• Ασκήσεις για ολόκληρο το άνω άκρο
• Σταδιακή επιστροφή στις απαιτήσεις της εργασίας ή του αθλητισμού

Το σημαντικότερο είναι ότι η άσκηση πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στον κάθε ασθενή.

Η επιστημονική βιβλιογραφία υποστηρίζει τη χρήση της θεραπευτικής άσκησης, ιδιαίτερα ως μέρος μιας ολοκληρωμένης και προοδευτικής στρατηγικής αποκατάστασης.

3. Εκπαίδευση και συμβουλευτική

Η κατανόηση του προβλήματος από τον ασθενή είναι εξαιρετικά σημαντική.

Ο άνθρωπος πρέπει να γνωρίζει:

• Γιατί πονάει
• Ποιες δραστηριότητες επιβαρύνουν την κατάσταση
• Πώς μπορεί να διαχειριστεί προσωρινά το φορτίο
• Πώς θα επιστρέψει σταδιακά στις δραστηριότητές του
• Ότι η αποκατάσταση συχνά χρειάζεται χρόνο και συνέπεια

Η ενεργή συμμετοχή του ασθενή αποτελεί σημαντικό μέρος της θεραπευτικής διαδικασίας.

4. Manual Therapy

Το Manual Therapy μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως συμπληρωματικό εργαλείο κατά τη διάρκεια της αποκατάστασης.

Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση των συμπτωμάτων και της λειτουργίας, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιείται ως μέρος ενός συνολικού προγράμματος αποκατάστασης.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι οι παθητικές τεχνικές από μόνες τους συνήθως δεν αποτελούν ολοκληρωμένη λύση.

Ο στόχος της θεραπείας δεν πρέπει να είναι η συνεχής εξάρτηση του ασθενή από τον θεραπευτή, αλλά η σταδιακή επιστροφή του στην καθημερινότητα με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και λειτουργική ικανότητα.

5. Άλλες θεραπευτικές παρεμβάσεις

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρησιμοποιηθούν και άλλες παρεμβάσεις ως συμπληρωματικά εργαλεία.

Η επιλογή τους πρέπει να γίνεται μετά από σωστή αξιολόγηση και όχι επειδή μία θεραπεία θεωρείται «καλή για όλους».

Η σύγχρονη βιβλιογραφία δείχνει ότι πολλές παρεμβάσεις μπορεί να προσφέρουν διαφορετικά αποτελέσματα από άνθρωπο σε άνθρωπο και ότι τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δεν υποστηρίζουν την ύπαρξη μιας μοναδικής θεραπείας που να υπερέχει ξεκάθαρα σε όλες τις περιπτώσεις.

Πρέπει να σταματήσω εντελώς τη δραστηριότητά μου;

Συνήθως, όχι.

Η πλήρης αποχή από κάθε δραστηριότητα δεν είναι απαραίτητα η καλύτερη λύση.

Αυτό που χρειάζεται είναι σωστή διαχείριση και σταδιακή προσαρμογή του φορτίου.

Για παράδειγμα, ένας άνθρωπος που πονάει όταν σηκώνει βάρη δεν χρειάζεται απαραίτητα να σταματήσει για πάντα την άσκηση. Μπορεί να χρειαστεί προσωρινή προσαρμογή της έντασης, του βάρους, του όγκου της προπόνησης ή των συγκεκριμένων ασκήσεων.

Ο στόχος είναι η σταδιακή επιστροφή στη δραστηριότητα και όχι η αποφυγή της κίνησης.

Πόσο χρόνο χρειάζεται για να περάσει;

Η διάρκεια της αποκατάστασης διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Κάποιοι άνθρωποι βελτιώνονται σχετικά γρήγορα, ενώ άλλοι μπορεί να έχουν συμπτώματα που επιμένουν ή επανεμφανίζονται.

Παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την πορεία είναι:

• Η διάρκεια των συμπτωμάτων
• Το επίπεδο επιβάρυνσης στην καθημερινότητα
• Οι απαιτήσεις της εργασίας
• Η συνέπεια στο πρόγραμμα αποκατάστασης
• Η σταδιακή και σωστή αύξηση του φορτίου

Για αυτόν τον λόγο, η αποκατάσταση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στο «πότε θα φύγει ο πόνος», αλλά και στη σταδιακή βελτίωση της λειτουργικότητας και της ικανότητας του χεριού να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της καθημερινότητας.

Συμπέρασμα

Η έξω επικονδυλίτιδα είναι ένα συχνό πρόβλημα που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα, την εργασία και τον αθλητισμό.

Η σύγχρονη προσέγγιση δεν βασίζεται σε μία μόνο θεραπεία.

Η σωστή αντιμετώπιση περιλαμβάνει:

• Αναλυτική αξιολόγηση
• Εκπαίδευση του ασθενή
• Διαχείριση της επιβάρυνσης
• Εξατομικευμένη θεραπευτική άσκηση
• Σταδιακή αύξηση της λειτουργικής ικανότητας
• Συμπληρωματικές παρεμβάσεις όταν αυτές κρίνονται απαραίτητες

Στην OSTICO, η αποκατάσταση ξεκινά με την κατανόηση του προβλήματος και των αναγκών του κάθε ανθρώπου ξεχωριστά.

Στόχος μας δεν είναι μόνο η προσωρινή ανακούφιση του πόνου, αλλά η επιστροφή του ασθενή στην καθημερινότητά του με μεγαλύτερη ασφάλεια, αυτοπεποίθηση και λειτουργικότητα.

Επικοινωνήστε μαζί μας

Αν αντιμετωπίζετε πόνο στην εξωτερική πλευρά του αγκώνα ή δυσκολία στις καθημερινές σας δραστηριότητες, η σωστή αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό των παραγόντων που επηρεάζουν το πρόβλημα και στον σχεδιασμό ενός εξατομικευμένου πλάνου αποκατάστασης.

ΠΗΓΕΣ:

• Την Clinical Practice Guideline του JOSPT για το Lateral Elbow Pain and Muscle Function Impairments, η οποία καλύπτει παθοφυσιολογία, παράγοντες κινδύνου, αξιολόγηση και παρεμβάσεις. (PubMed)

• Manual therapy and exercise for lateral elbow pain. (PubMed)

• Comparison of Interventions for Lateral Elbow Tendinopathy: A Systematic Review and Network Meta-Analysis for Patient-Rated Tennis Elbow Evaluation Pain Outcome. (PubMed)

• Physiotherapy treatment of lateral epicondylitis: A systematic review. (PubMed)

• Adherence to exercise in lateral elbow tendinopathy, a scoping review. (PubMed)